Διατροφή

Στέβια: Υπάρχει ασφαλής επιλογή; Ποιά είναι η καλύτερη μορφή;

shutterstock_484419304

Ανάγνωση σε 3′

Εδώ και καιρό αποφεύγουμε τα τεχνητά γλυκαντικά όπως η ασπαρτάμη και η σουκραλόζη λόγω όλων των τοξικών χημικών ουσιών που περιέχουν και φυσικά των καλά τεκμηριωμένων παρενεργειών τους, και αντ ‘αυτού χρησιμοποιούμε διάφορες μάρκες stevia για να γλυκάνουμε το τσάι μας και την σπιτική μας λεμονάδα. Επιλέγουμε stevia επειδή έχουμε πάντα ακούσει ότι είναι η φυσική, υγιεινή επιλογή γλυκαντικού… όμως τώρα, φαίνεται να υπάρχει μία ανησυχία σχετικά με την stevia, ή τουλάχιστον με ορισμένες μάρκες στέβιας, ότι δεν είναι όλα αυτά που μάς έχουν υποσχεθεί. Τί συμβαίνει τελικά;

Η στέβια είναι φυτό που τυπικά αναπτύσσεται στη Νότια Αμερική. Και ενώ το εκχύλισμά του είναι 200 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη, δεν αυξάνει τα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα. Αυτό είναι και το χαρακτηριστικό που το καθιστά τόσο δημοφιλές.

Αυτό που κάνει τα φύλλα της stevia γλυκά είναι δύο μόρια – το stevioside και το rebaudioside. Το Stevioside είναι γλυκό, αλλά έχει επίσης μια πικρή επίγευση που σε πολλούς δεν αρέσει, ενώ το rebaudioside είναι πιο γευστικό, γλυκό και λιγότερο πικρό.

Τα περισσότερα «ακατέργαστα» και τα λιγότερο επεξεργασμένα προϊόντα stevia περιέχουν και τις δύο γλυκαντικές ουσίες (stevioside και rebaudioside), ενώ οι περισσότερες σημαντικά επεξεργασμένες μορφές stevia, όπως το Truvia κορυφαίας μάρκας αναψυκτικών και άλλα, περιέχουν μόνο το rebaudioside (το πιο γλυκό μέρος του φύλλου stevia).

Το “ολόκληρο” φύλλο stevia που περιέχει stevioside και rebaudioside έχει βρεθεί σε έρευνες ότι έχει κάποια οφέλη για την υγεία, αλλά οι τύποι της stevia που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία με αποτέλεσμα να έχουν αφαιρεθεί πολλές από τις βασικές ενώσεις του φυτού, αλλά και που είναι γεμάτοι με διάφορα χημικά συστατικά, πιθανώς να μην είναι η καλύτερη επιλογή.

Τι είδος Stevia να επιλέξω και ποιά να αποφύγω;

Για να αποφασίσουμε, αρκεί να δούμε ποιοί είναι οι τύποι στέβιας που κυκλοφορούν.

1. Green Leaf Stevia (τα φύλλα του φυτού στέβια) – Αυτή είναι η λιγότερο επεξεργασμένη όλων των τύπων stevia. Τα φύλλα έχουν βασικά αποξηρανθεί και αλεσθεί σε μορφή σκόνης. Αυτός είναι ο τύπος stevia που χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία και τη Νότια Αμερική εδώ και αιώνες ως φυσικό γλυκαντικό αλλά και ως γιατρικό. Αυτή η stevia είναι ελαφρώς πικρή και δεν είναι τόσο γλυκιά όσο τα περισσότερα προϊόντα stevia στην αγορά – είναι περίπου 30-40 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη.

Αυτός είναι και ο τύπος stevia που είναι πιθανώς η καλύτερη επιλογή εάν θέλουμε να γλυκάνουμε κάτι με stevia.

shutterstock_469133417

 

2. Εκχύλισμα Stevia – Ορισμένες μάρκες stevia παράγουν εκχυλίσματα από το φυτό αλλά χρησιμοποιούν μόνο το γλυκύτερο και λιγότερο πικρό μέρος του φύλλου stevia (rebaudioside) το οποίο δεν έχει τα οφέλη για την υγεία που έχουν βρεθεί στο stevioside. Αυτός ο τύπος stevia μπορεί να είναι μια καλύτερη επιλογή από άλλα τεχνητά γλυκαντικά σε πιο επεξεργασμένες μορφές, αλλά δεν υπάρχουν πολλές μελέτες που να δείχνουν ακόμη τα αποτελέσματά του … Γι’αυτό και ίσως είναι καλύτερα να το αποφύγουμε προς το παρόν.

3. Υψηλά επεξεργασμένη Stevia (Truvia, PureVia και άλλα) – Αυτός είναι ο τύπος stevia τον οποίο θέλουμε να αποφύγουμε … και στην πραγματικότητα, δεν είναι και ιδιαίτερα stevia. Το πρόβλημα με αυτά τα προϊόντα stevia είναι η υψηλή επεξεργασία τους και τα πρόσθετα συστατικά. Επίσης, δεν περιέχουν το τμήμα stevioside της stevia. Αυτά τα προϊόντα είναι περίπου 400 φορές πιο γλυκά από τη ζάχαρη.

Σε ένα από τα παραδείγματα αυτού του τύπου στέβιας που χρησιμοποιούν κορυφαίες μάρκες αναψυκτικών, η διαδικασία παραγωγής της απαιτεί 42 διαφορετικά βήματα! Πρώτα, το rebaudioside εξάγεται από το φύλλο stevia χρησιμοποιώντας χημικούς διαλύτες όπως η ακετόνη, η μεθανόλη, η αιθανόλη, το αιθανονιτρίλιο και το ισοπροπένιο (μεταξύ άλλων) – πολλά από τα οποία είναι γνωστά καρκινογόνα. Στη συνέχεια προσθέτουν ένα γενετικώς τροποποιημένο παράγωγο καλαμποκιού από την ερυθριτόλη. Προστίθενται διάφορες άλλες ουσίες για να βελτιώσουν την υφή, τη δυνατότητα εύκολης ροής κτλ., και έτσι καταλήγουμε σε αυτό που πολλοί νομίζουν ότι είναι στέβια.

Η διαφήμιση είναι σίγουρα παραπλανητική … η στέβια δεν είναι απαραίτητα ένα προϊόν “που προέρχεται από τη φύση” … Εξαρτάται από τη μορφή στην οποία βρίσκεται.

Τί λέει η επιστήμη μέχρι στιγμής για την φυσική μορφή της στέβιας

Όσον αφορά την καλή στέβια (ολόκληρο το φύλλο που περιέχει τόσο stevioside και rebaudioside), υπάρχουν πολλές μελέτες (πάνω από 300!) που αξιολογούν την ποιότητά της ως τρόφιμο αλλά και ως γιατρικό. Μελέτες διαπίστωσαν ότι αυτό το γλυκό βότανο μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος, την απώλεια βάρους και ίσως ακόμη και να έχει αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Στον αντίποδα, μία μελέτη έδειξε ότι η κατανάλωση στέβιας σε πολύ μεγάλες ποσότητες θα μπορούσε να προκαλέσει διαταραχή στις ορμόνες επειδή τα μόριά της έχουν παρόμοια δομή με τις ορμόνες των φυτών, αλλά μεταγενέστερες μελέτες έθεσαν αυτό το εύρημα υπό αμφισβήτηση. Κατά πάσα πιθανότητα, είμαστε εντάξει εάν δεν καταναλώνουμε 24 πακέτα στέβιας την ημέρα. Κάτι που ισχύει φυσικά για όλα τα τρόφιμα. Ακόμα και τα πιο θρεπτικά και υγιεινά, γίνονται φαρμάκι αν το παρακάνουμε.

Επομένως, εάν πρόκειται να γλυκάνετε τα τρόφιμα και τα ποτά σας με stevia, το καλύτερο είναι να χρησιμοποιήσετε τη μορφή με ολόκληρα φύλλα stevia και φυσικά, είναι πάντα θεμιτό να μην καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες.

Σημείωση MyCare: η φυσική μορφή στέβιας που θεωρείται πως είναι η καλύτερη, δεν έχει πάντα την επιθυμητή συμπεριφορά στη ζαχαροπλαστική. Η ζάχαρη, εκτός από τη γλυκαντική της ιδιότητα έχει και άλλες ιδιότητες που προσδίδουν την ιδιαίτερη υφή που θέλουμε στα διάφορα γλυκίσματα. Αξίζει φυσικά να δοκιμάσουμε να αντικαταστήσουμε με στέβια, αλλά με φειδωλές προσδοκίες για το τελικό αποτέλεσμα. Σε γλυκίσματα στα οποία η στέβια δεν έχει την επιθυμητή συμπεριφορά, βάζουμε λοιπόν ζάχαρη ή κάποιο άλλο φυσικό γλυκαντικό και τα απολαμβάνουμε όσο πιο σπάνια μπορούμε και με μέτρο.

Παραπομπές

Toxindetective.com – ‘What’s in your Stevia?: Find Out Which Types of Stevia are Safest.’ Web.

About the author

MyCare

Το MyCare είναι ένας οδηγός για το πώς μπορούμε να ζούμε φυσικά με ασφάλεια, εκμεταλλευόμενοι παράλληλα όλες τις δυνατότητες που μάς προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία.