υγεία

Πόσο ασφαλείς είναι οι ακτινογραφίες; Οι κίνδυνοι, η ορθή χρήση τους και τρόποι προστασίας

shutterstock_395691325

Ανάγνωση σε 3,5′

Πρόκειται να είστε ένας από τους 7 στους 10 πολίτες που θα κάνουν μια ιατρική ή οδοντική ακτινογραφία αυτή τη χρονιά; Τις περισσότερες φορές κάτι τέτοιο δεν αποτελεί πρόβλημα μιας και η ακτινογραφία θα βοηθήσει τον γιατρό σας να αναλακύψει την αιτία του προβλήματος που σας ταλαιπωρεί καθώς και την κατάλληλη θεραπεία του. Οι πληροφορίες που δύναται να αποκτηθούν από μια διαγνωστική ακτινογραφία μπορούν ακόμα και να σας σώσουν τη ζωή.

Ωστόσο, υπάρχουν και οι φορές κατά τις οποίες οι ακτινογραφίες παραγγέλνονται από τους γιατρούς ενώ δεν είναι ιατρικά απαραίτητες. Ακόμα και όταν υπάρχει ένας καλός ιατρικός λόγος για να προχωρήσετε σε μια ακτινογραφία, ένας ασθενής είναι δυνατόν να εκτεθεί σε μεγαλύτερα επίπεδα ακτινοβολίας από όσο πραγματικά χρειάζεται, εάν δεν τηρηθούν τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας.

shutterstock_594566039

 

Όπως και πολλά άλλα πράγματα στη ζωή, έτσι και η ακτινοβολία είναι δυνατή να σας βλάψει με ακριβώς τον ίδιο τρόπο που παράλληλα μπορεί να σας κάνει καλό. Η έκθεση στην ακτινοβολία μπορεί να ανεβάσει ελάχιστα τις πιθανότητες που διαθέτετε για καρκίνο στην μετέπειτα ζωή σας. Επίσης, εάν τα γεννητικά σας όργανα εκτεθούν στην ακτινοβολία, μπορούν να προκληθούν αλλοιώσεις στα αναπαραγωγικά σας κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά μπορεί μετά να μεταφερθούν από γενιά σε γενιά προκαλώντας προβλήματα σε απογόνους.

Ωστόσο, επειδή η ποσότητα της ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται στις διαγνωστικές ακτινογραφίες είναι αρκετά μικρή, η πιθανότητα η συγκεκριμένη ακτινοβολία να σας προκαλέσει τα παραπάνω προβλήματα είναι επίσης αρκετά μικρή. Αποφεύγοντας τις ακτινογραφίες που δεν είναι ιατρικά απαραίτητες, αποφεύγετε τόσο τους κινδύνους, όσο και το επιπλέον και μη απαραίτητο ιατρικό κόστος.

Αυτή τη στιγμή μπορεί να αναρωτιέστε, «Πόσες ακτινογραφίες είναι ασφαλές να κάνουμε;». Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει απάντηση σε αυτή την ερώτηση. Όπως δεν υπάρχει κάποιο ασφαλές νούμερο, έτσι δεν υπάρχει και κάποιο νούμερο που να υποδηλώνει τον κίνδυνο. Κάθε ακτινογραφία μπορεί να περιλαμβάνει κάποιας μικρής μορφής κινδύνου. Ωστόσο, εάν η ακτινογραφία είναι απαραίτητη προκειμένου να διευρευνηθεί ένα ιατρικό πρόβλημα, τότε αυτό το μικρό ρίσκο προφανώς αξίζει να το πάρετε.

Διαβάστε παρακάτω τι μπορείτε να κάνετε:

ΡΩΤΗΣΤΕ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ Η ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ προκειμένου να βρεθεί το τι πηγαίνει στραβά. Πως θα βοηθήσει στην διαμόρφωση μιας θεραπείας; Νιώστε άνετα να το συζητήσετε με το γιατρό σας. Έχετε πάντα το δικαίωμα να κατανοείτε τους λόγους για τους οποίους προτείνεται μια ακτινογραφία.

ΜΗΝ ΑΡΝΕΙΣΤΕ ΜΙΑ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ όταν ο γιατρός σας σάς εξηγεί τους λόγους για τους οποίους είναι ιατρικά απαραίτητη. Θυμηθείτε πως το ρίσκο της μη πραγματοποίησης μιας απαραίτητης ακτινογραφίας είναι σαφώς μεγαλύτερο από το μικρό ρίσκο που περιλαμβάνει η ακτινοβολία της.

shutterstock_548009926

 

ΜΗΝ ΕΠΙΜΕΝΕΤΕ ΣΕ ΜΙΑ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ. Υπάρχουν φορές κατά τις οποίες οι γιατροί υποκύπτουν σε ασθενείς που ζητούν μια ακτινογραφία ακόμα και όταν εκείνη δεν είναι ιατρικά απαραίτητη.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΤΕ ΤΟΝ ΓΙΑΤΡΟ ΣΑΣ ΕΑΝ ΕΙΣΤΕ ΕΓΓΥΟΣ Ή ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Η ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ, πριν να προβείτε σε ακτινογραφία στην κοιλιά ή χαμηλά πίσω στη μέση. Επειδή το έμβρυο ή το αγέννητο μωρό αναπτύσσεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, μπορεί να επηρεαστεί από την ακτινοβολία ευκολότερα από ένα μεγαλύτερο παιδί ή ένας ενήλικας. Εάν χρειαστεί να προβείτε σε ακτινογραφία στην περιοχή της κοιλίας ενώ παράλληλα είστε έγκυος, θυμηθείτε πως η πιθανότητα να προκαλέσετε κακό στο μωρό σας είναι επίσης πολύ χαμηλή. Σιγουρευτείτε όμως πως θα συμβουλευτείτε πρώτα το γιατρό σας.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΕΣ. Είναι ευρέως αναγνωρισμένο και αποδεκτό πως η μαστογραφία είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα, οι επιστημονικές πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο που θα έπρεπε να κατέχει ιδανικά η μαστογραφία, ακόμη αναπτύσσονται. Αυτή τη στιγμή, πιστεύεται πως οι γυναίκες που είναι πιθανόν να χρειαστούν μια μαστογραφία, είναι εκείνες που έχουν ήδη εμφανίσει συμπτώματα, εκείνες που έχουν περάσει την εμμηνόπαυση ή εκείνες που διαθέτουν οικογενειακό ή προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Μιλήστε με το γιατρό σας προκειμένου να εκτιμήσετε την αξία που έχει μια μαστογραφία για την δική σας ξεχωριστή περίπτωση.

shutterstock_601181042

 

ΡΩΤΗΣΤΕ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΕΙ ΜΙΑ ΑΣΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, εάν πρόκειται εσείς ή τα παιδιά σας να προβείτε σε κάποια ακτινογραφία χαμηλά στην μέση, στην περιοχή της κοιλίας ή των γεννητικών οργάνων. Μια ειδική προστατευτική ασπίδα που τοποθετείται μπροστά από την περιοχή των γεννητικών σας οργάνων μπορεί να αποτρέψει την ακτινοβολία από το να φτάσει στα αναπαραγωγικά σας κύτταρα, προστατεύοντας παράλληλα και τις επόμενες γενιές. Η προστασία της περιοχής των γεννητικών οργάνων θα έπρεπε λαμβάνεται υπόψιν κατά τις περιπτώσεις όπου ένας ασθενής θα μπορούσε να κάνει παιδία στο μέλλον. Ωστόσο, να θυμάστε πως η συγκεκριμένη ασπίδα δεν είναι δυνατόν  να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των ωοθηκών, όπου ενδέχεται να κρύψουν την περιοχή την οποία επιθυμεί να δει ο γιατρός.

ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΕ ΑΡΧΕΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΕΤΕ ΚΑΝΕΙ. Κόψτε την ταμπέλα που αναγράφει όλα τα στοιχεία της ακτινογραφίας και κρατήστε την στο πορτοφόλι σας. Όταν πραγματοποιείτε μια ακτινογραφία, σημειώστε την ημερομηνία, τον τύπο της εξέτασης και το σημείο όπου πρόκειται να φυλάξετε τη συγκεκριμένη ακτινογραφία, όλα επάνω στην ίδια ταμπέλα. Κατά αυτό τον τρόπο, όταν ένας άλλος γιατρός αργότερα σας παραγγείλει ακτινογραφία που θα αφορά περιοχή για την οποία έχετε ξανακάνει ακτινογραφία, μπορείτε να τον ενημερώσετε πως διαθέτετε προηγούμενη ακτινογραφία. Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο γιατρός θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια προηγούμενη ακτινογραφία αντί να παραγγείλει μια καινούρια. Ακόμη όμως και όταν είναι απαραίτητη μια καινούρια ακτινογραφία, η προηγούμενη θα μπορούσε να βοηθήσει δείχνοντας οποιουδήποτε είδους αλλαγή που μπορεί να έχει συμβεί στο ιατρικό σας πρόβλημα. Κρατήστε ένα ιστορικό ακτινογραφιών για κάθε μέλος στην οικογένειά σας.

Παραπομπές

FDA – U.S. FOOD AND DRUG ADMINISTRATION. Fda.gov – ‘We Want You to Know About X-Rays: Get the Picture on Protection.’

About the author

MyCare

Το MyCare είναι ένας οδηγός για το πώς μπορούμε να ζούμε φυσικά με ασφάλεια, εκμεταλλευόμενοι παράλληλα όλες τις δυνατότητες που μάς προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία.